افلاطون گزين كرده‌ام . افسوس كه عربى اين دو تلخيص ابن رشد از دست رفت ولى ترجمهء عبرى آن دو مانده و رزنتال ترجمهء عبرى تلخيص سياست افلاطون را با ترجمهء انگليسى آن نشر كرده است . ( ص 1 و 7 و 12 ديباچهء همين ترجمهء رزنتال - سرگذشت ابن رشد از ارنست رنان به فرانسه ص 64 ) مترجم اين دو تلخيص سموئل بن يهوداه ابن مسولام مرسيلى است و namreB برمن مىنويسد كه من ميخواهم ترجمهء عبرى تلخيص اخلاق ارسطو را نشر بدهم . از نقلهايى كه در هامش نسخهء قرويين شده بر ميآيد كه متن عربى تلخيص ابن رشد از اخلاق نيقوماخيا تا سال 629 در دست بوده است . اين نكته هم گفته شود كه فارابى در فلسفهء ارسطو از اخلاق و سياست او يادى نكرده است . ارنست رنان در اين رشد و انديشهء او ( ص 64 و 69 و 132 ) و بدوى در malsI ne eihPosolihP al ed eriotsiH ( 2 : 747 و 749 و 856 ) از جوامع ابن رشد از سياست افلاطون و از تلخيص او از اخلاق نيقوماخوس ارسطو و از انديشهء سياسى ابن رشد سخن داشته‌اند . ابن رشد در تلخيص جمهورى افلاطون از دستگاه خود كامهء خلافت عربى و از آموزش و پرورش زنان در روزگار او ياد كرده است ( رنان ص 133 - گفتار رزنتال دربارهء فلسفهء سياسى ابن رشد در SAOSB 1953 ش 5 ) . لئون گاوتيه reihtuaG noeL در « ابن رشد » ( ص 14 ) مىنويسد كه او پس از اينها از سياست گزين كرده و ترجمهء لاتينى آن هم چاپ شده است و رنان و مونك آن را نديده‌اند . اين سخن او گويا درست نيست چه در جلد سوم دورهء آثار او به لاتينى چاپ 1552 - 1574 كه من ديده‌ام دو كتاب از او پيش نيست : گزارش اخلاق نيقوماخوس ارسطو ، تلخيص جمهورى افلاطون . اخلاق كبير و اخلاق اودموس و فضايل و رذائل و سياست در هشت كتاب و اكونوميكا همه از ارسطو ترجمه ايست از متن و نشانى از ابن رشد در آنها نيست . در صفحهء عنوان اين مجلد هم اين نكته گنجانده شده است . تدبير منزل ارسطو هم گويا به دست فيلسوفان ما نرسيده و تنها گزيده‌اى از آن از ابن الطيب در دست است و در مجلهء مجمع علمى دمشق چاپ شده و من هم آن را از روى دو نسخهء ايرانى در مجلهء دانشكدهء الهيات مشهد ( ش 21 و 22 و 23 ) نشر كرده‌ام . پيش از طوسى همان ابو على حسن سلماسى براى همان ابو الحسن على اصفهانى در 614 از روى معالجات بقراطى طبرى رسالة فى السياسة الخاصة و العامة نگاشته است كه تدبير منزل است ( فهرست 1 : 403 ) و من آن را براى چاپ آماده كرده‌ام . مشكويهء رازى در طهارة الاعراق ( ص 86 - 91 ) فضائل النفس را از روى ترجمهء ابو عثمان دمشقى گذارده است و آن جز كتاب ارسطاطاليس فى فضائل النفس ترجمهء ابى قرة اسقف حران لذى اليمينين طاهر بن الحسين ( كوپرولو 1608 برگ 66 - 73 ر ) مىباشد .